Jeneraal Taaddasaa Birruu
Seenaa Oromoo keessatti maqaan Jeneraal Taaddasaa Birruu yeroo hunda ifa addaa qabu. Inni hoogganaa waraanaa cimaa, nama ogummaa fi beekumsa waraanaa olaanaa qabu, akkasumas qabsaa’aa sabaa fi biyyaa ture. Jeneraal Taaddasaan eenyummaa Oromoo olkaasuu fi haqaa fi bilisummaa saba isaa kabachiisuuf qabsoo cimaa gaggeesse. Seenaa isaa fi gootummaa isaa beekuun, dhaloota ammaa fi boruuf barnoota guddaa dha.
Dhaloota fi Barnoota Duraanii
Jeneraal Taaddasaan bara 1914 keessa naannawa Wallagga, biyya Oromoo keessatti dhalate. Inni dargagummaatti barnoota sadarkaa jalqabaa fi sadarkaa lammaffaa xumuruun gara barnoota waraanaa seene. Haala yeroo sana keessatti Oromoon carraa barnoota gahaa fi qabeenya siyaasaa hin qaban; garuu Taaddasaan haala kana caalee of qopheessuuf tattaafate.
Seensa Jireenya Waraanaa
Taaddasaan dargaggeessa Oromootaa keessaa tokko kan ogummaa waraanaa barachuu fi sadarkaa olaanaa irra ga’uu danda’e ture.
Yeroo lola Itiyoophiyaa fi Koloneeffataa Itophiyaa irratti gaggeeffame keessatti hirmaate.
Humna waraana Itiyoophiyaa keessatti sadarkaa ol’aanaa irra ga’ee, Jeneraal jedhamuun beekame.
Dandeettii hoggansaa fi ogummaa waraanaa isaa qofaan osoo hin taane, akkasumas fira fi lammii isaaf kabajaa guddaa qaba ture.
Inni lola keessatti ofii isaaf osoo hin taane, saba fi biyyaa isaaf falmuun beekama.
Qabsoo Siyaasaa fi Sabummaa Oromoo
Jeneraal Taaddasaa Birruu yeroo waraana keessa jiru keessatti, haqa dhaban Oromoota hedduu ilaalee rakkate. Oromoon eenyummaa isaa ukkaamfamee, mirga siyaasaa fi dinagdee dhabee, aadaa fi afaan isaa gadi lakkifame arguu isaa rakkate. Kanaaf, inni murtee guddaa fudhate: qabsoo sabaa jalqabu.
Inni Qabsoo Oromoo keessatti hogganaa cimaa ta’ee hiriira qabsoo jalqabe.
Jaarmayoota siyaasaa gara garaa keessatti hirmaachuun, mirga Oromoo kabachiisuuf tattaafate.
Bara 1960 keessa sochii siyaasaa keessatti ifatti hiriiruudhaan mootummoota cunqursitoota dura dhaabbate.
Hiriira Siyaasaa fi ABO
Jeneraal Taaddasaa yeroo gabaabaa keessatti ABO waliin hariiroo qaba ture. Inni hogganaa waraanaa cimaa waan ta’eef, ABO fi jaarmayoota sabboonummaa Oromoo jabeessuu irratti gahee olaanaa qabaate. Qabsoo Oromoo akka sochii qindaa’eetti guddisuuf nama tattaafate.
Hidhaa fi Wareegama
Jeneraal Taaddasaa Birruu qabsoo isaa kanaaf mootummaan Dargii fi kanneen dura turanitti balaafame. Bara 1970moota keessa, qabsoo fi sochii isaa mootummaan duraanii sodaachuun isa hidhe.
Inni hidhaa cimaa fi dararaa baay’ee keessa ture.
Haata’u malee, murannoo isaa hin laafne.
Bara 1975 keessa mootummaa Dargii isa ajjeesuun jireenya isaa addunyaa kana irraa fixan.
Wareegama isaa, mallattoo gootummaa fi of-wareegummaa saba isaatiif ture.
Seenaa fi Qabsoo Jeneraal Taaddasaa irraa Barnoota
Jeneraal Taaddasaa Birruu irraa barnoota hedduun dhaloota har’aaf ifaa dha:
Eenymmaa Oromoo tikfachuu – Inni Oromoon of beekuu fi of kabaju qaba jechuun addunyaatti labsuu jalqabe.
Hoggansa fi murannoo – Ogummaa waraanaa fi hooggansa isaa qabsoo Oromoo keessatti murannoo guddaa uume.
Of wareeguu sabaaf – Inni jireenya isaa guutuu saba isaaf wareege.
Dhalootaaf fakkeenya – Seenaa isaa dhaloota Oromoo har’aaf fakkeenya murannoo fi onnee dha.
Xumura
Jeneraal Taaddasaa Birruu seenaa Oromoo keessatti maqaa hin dagatamne dha. Inni hoogganaa waraanaa cimaa, qabsaa’aa sabaa fi nama saba isaaf lubbuu isaa wareegate ture. Haqa fi bilisummaa saba isaaf qabsoo gaggeessuun, dhaloota itti aanuuf mallattoo fakkeenya ta’e.
Yeroo ammaa, dhaloonni Oromoo Jeneraal Taaddasaa Birruu akka fakkeenyaatti fudhachuun, eenyummaa isaa tikfachuu, mirga isaa falmachuu fi tokkummaan qabsoo itti fufuu qaba. Seenaa isaa barreessuun, yaadachuun fi itti fufsiisuun seenaa saba Oromoo tikfachuu dhahttps://nizamshop.com More 👉👉👉Jaarraa Abbaa Gadaa: Gooticha Oromoo Seenaa Hin Dagatamne
