contact@domain.com
AddisAbeba Ethiopia
Request a Quote
Haaji Aadam Saaddoo: Gooticha Oromoo Hin Dagatamnee fi Mallattoo Eenyummaa Saba Oromoo
Home » Seenaa gootota oromoo  »  Haaji Aadam Saaddoo: Gooticha Oromoo Hin Dagatamnee fi Mallattoo Eenyummaa Saba Oromoo
Aadam Saaddoo: Gooticha Oromoo Hin Dagatamnee fi Mallattoo Eenyummaa Saba Oromoo

Seensa

Uummanni Oromoo, saba gurguddaa Afrikaa Bahaa keessaa tokko, seenaa dheeraa, aadaa boonsaa fi eenyummaa jabaa qabu. Haa ta’u malee, seenaa kana keessatti yeroo hedduu cunqursaa, hacuuccaa fi koloneeffannaa jalaa darbaa ture. Uummanni Oromoo akka saba tokkootti eenyummaa isaa tikfachuuf, aadaa isaa baraaruuf fi bilisummaa gonfachuuf gootota hedduu horate. Gootota kana keessaa maqaan ifa ta’ee har’a illee yaadatamu, mallattoo murannoo fi wareegamaa ta’ee hafe keessaa inni tokko Aadam Saaddoo dha.

Seenaa Aadam Saaddoo seenaa nama dhuunfaa qofaa osoo hin taane, seenaa saba Oromoo keessatti qooda guddaa qabu. Inni mallattoo murannoo, ofitti amanuu, wareegama, fi oromummaa tikfachuu dha. Kanaaf, barreessuun isaa seenaa saba Oromoo yaadachuu fi dhaloota haaraa dammaqsuu jechuudha.

Dhaloota fi Barnoota Jalqabaa

Aadam Saaddoo godina Wallaggaa keessatti dhalate. Wallaggaan bakka Oromoon aadaa, afaan fi eenyummaa isaa keessatti guddisu ta’ee beekama. Dhaloonni isaa, akka Oromoon hedduun, aadaa Gadaa fi safuu Oromoo keessatti guddate. Sirna Gadaa keessatti, dargaggoonni yeroo muraasa keessatti leenjii hoggansa, gootummaa fi seera nama bulchu argatu. Aadam Saaddoonis kana hunda irraa baratee, dhaloota isaa jalqabaa irraa qabee nama ofitti amanuu, nama saba isaaf dhaabbatu ta’ee guddachuu jalqabe.

Bara isaa keessatti mootummaan Nafxanyaa fi itti aanaan isaa dargaggoota Oromoo barnoota irraa ugguraa, afaan Oromoo dhorkaa, eenyummaa Oromoo balleessuuf hojjetaa turan. Kanaaf, Aadam Saaddoon barnoota formalii guutuu hin arganne ta’us, barnoota aadaa Oromoo keessaa barate.

Cunqursaa fi Hacuuccaa Yeroo Sanatti

Yeroo Aadam Saaddoo guddachaa turetti:

  • Afaan Oromoo hojii mootummaa keessatti dhorkamee ture.
  • Aadaa Oromoo arrabsuun “baasoo” jedhamee qoratamaa ture.
  • Uummanni Oromoo gabroomsaa, qonnaan bultoota lafaa isaanii dhabanii, qabeenya isaanii dhabaa jiraatan ta’e.
  • Abbootiin Gadaa fi hayyoonni Oromoo hidhamuu fi ajjeefamuu itti fufaa turan.

Kun hundi Aadam Saaddoo akka dargaggoo dammaqaa tokkootti, murannoo akka qabatee sabni isaa bilisummaa argachuu qaba jechuun itti amanuu jalqabe.

Ka’umsa Qabsoo

Aadam Saaddoon dargaggoota Oromoo biratti amanamoo fi jaalatamaa ture. Jalqaba irraa qormaata hedduu argee, murannoo isaa daran cimaa godhate. Inni akka hogganaa qabsoo of-ittisaa fi bilisummaa Oromoo beekamuu jalqabe.

Sabni Oromoo yeroo sanaaf yeroo hedduu waanti isaan ittiin falman hin jirre. Humna waraanaa xiqqaa, qabeenya xiqqaa fi karaa itti of bilisa baasan hin qaban. Garuu, Aadam Saaddoo qabsoo bilisummaa keessatti waan hunda caalaa tokkummaa saba isaa filate.

“Yoo Oromoon wal hin ta’in, humna hin qabu. Yoo wal ta’e immoo, humna hin injifamne qabaata.”

Kun mallattoo qabsoo isaa ture.

Lola fi Gootummaa Ittiin Beekamu

Aadam Saaddoo yeroo hedduu waraana mootummaa Habashaa wajjin walitti bu’ee lola gaggeesse. Lola kana keessatti, akka seenaa himataniitti, yeroo hedduu injifannoo argate. Sababni injifannoo isaa qawwee caalaa:

  1. Sammuu fi mala lola isaa ture – loltoota isaa haala addaa ittiin qopheessuun loltoota mootummaa duratti kaayata ture.
  2. Hamilee ol’aanaa – loltoonni isaa yeroo hedduu ofitti amanuu, sabboonaa ta’uun, of duuba hin deebine.
  3. Tokkummaa uummataa – uummanni Oromoo naannoo isaa jiraatu nyaata, odeeffannoo fi deeggarsa isaaf kennaa ture.

Loltoonni mootummaa yeroo baay’ee hedduu caalaa turan, qawwee fi meeshaa lolaa hedduu qaban. Garuu Aadam Saaddoon qalbii fi hamilee loltoota isaa ol kaasuun injifannoo hedduu galmeesse.

Murannoo fi Wareegama

Qabsoon bilisummaa yeroo hunda wareegama gaafata. Akkasumas, Aadam Saaddoon qabsoo kana keessatti lubbuu isaa fi qabeenya isaa hunda qopheessuun hirmaate. Yeroo hedduu ajjeechaa, hidhaa fi hacuuccaa irraa badee, loltoota isaa cinaa dhaabbatee turan.

Xumura irratti garuu, gootichi Oromoo kun osoo qabsoo hin dhiisin wareegame. Inni du’uusaa dura dhaabbata jabaa taasisee, eenyummaa Oromoo akka hin badneef murannoo isaa agarsiise.

Yaadannoo fi Fakkeenya Dhaloota Har’aa

Har’a, maqaan Aadam Saaddoo yeroo yaadatamu, mallattoo:

  • Tokkummaa saba Oromoo
  • Gootummaa fi wareegama
  • Ofitti amanuu fi oromummaa tikfachuu

dura dhaabbata.

Dhaloonni har’aa Aadam Saaddoo irraa barachuu qabu:

Ofiin bulchuu fi bilisummaa barbaaduu.

Afaan, aadaa fi eenyummaa ofii tikfachuu.

Wareegama malee bilisummaa hin dhufu.

Tokkummaa saba tokkoo caalaatti eeguu.

Xumura

Aadam Saaddoo seenaa Oromoo keessatti akka goota guddaa fi mallattoo bilisummaa hafe. Inni wareegama lubbuu isaa kennuun saba isaa dammaqse. Har’a illee maqaan isaa akka mallattoo oromummaa fi murannoo yaadatama.

Qabsoo inni jalqabe, kan inni lubbuu isaa itti kenne, har’a dhaloonni Oromoo itti fufa. Inni akkaan nutti hime, “Oromoon yoo walitti dhufee tokkoome, humna addunyaa injifatu qabaata.”

Kanaaf, yaadannoo isaa barreessuun, dubbachuun fi dhaloota haaraa barsiisuu seenaa keenya tikfachuu jechuudha. DAAWWADHAA SEENAA GOOTICHA OROMOO KOLONEEL ALIYYII CIRRII

Aadam Saaddoo: Gooticha Oromoo Hin Dagatamnee fi Mallattoo Eenyummaa Saba Oromoo

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *